K.T.Ü. Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü.
+90 (462) 377 43 78
m.yavuzalptekin@gmail.com

Kitaplar

Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyoloji Bölümü

Kent Kentleşme Yeni Kentleşme Trendleri ve Dünya Şehir-Sistem’in Ortaya Çıkışı

M. Yavuz Alptekin (Ed.)

Çağdaş dünya toplumlarının ekonomisi, siyaseti, kültürü ve bütün toplumsal işlevleri şehirlerle varolabilmekte ve ancak donanımlı şehirlerle rekabet edebilir hale gelebilmektedir. Nitelikli, üretken ve yaşanabilir kentler, temsil ettikleri toplumları da dünya toplumları arasında rekabet edebilir hale taşımaktadır. Dünya toplumlarının 21.yy’daki yükselişi de alçalışı da temelde sahip oldukları şehirlerin nitelik derecesiyle ilgili olacaktır. Bütün bu stratejik öneminden hareketle bu çalışmada son gelişmeler ışığında ve yeni bir yaklaşımla şehir konusuna kafa yorulmuştur.

Kitapta üç bölüm ve toplamda on beş konu başlığı bulunmaktadır. İlk bölüm kent teorilerine ayrılmıştır. Bu bölümde Klasik Kent Kuramlarından, Yeni Weberci ve Feminist Kent Teorisi’ne kadar bütün kent teorileri yetkin bir şekilde ele alınmakta, açıklanmakta ve tartışılmaktadır. Bu bölümün ikinci konusu tam da Türkiye’de yeterince çalışılmamış bir kent teorisi alanı olan Postmodern Kent Teorisi bağlamında Los Angeles Okulu’ndan Edward W. Soja’nın çalışmaları ve görüşleri konusudur. Bu iki bölümün Türkiye’de Kent ve Kentleşme Teorileri konusunda söylenmiş en son ve en kapsamlı metinler olduğu düşünülmektedir.

İkinci bölümde dünyada ve Türkiye’de Yeni Kentleşme Trendlerine yer verilmiştir. Bu bağlamda akıllı kentlerden, dijital (sanal) kentlerden, yavaş kentlerden, yaşlı dostu kentlerden, göçmen/mülteci dostu dayanışmacı kentlerden, turizm kentlerinden, ekolojik kentlerden, ve kentlerde markalaşma ve kimlik sorunlarını tartışan toplam on konu başlığı ve on ayrı metin bulunmaktadır. Bu bölümün dünyada ve Türkiye’de Yeni Kentleşme Trendlerini son gelişmeler ve yorumlar ışığında son derece yetkin ve yeterli bir şekilde okuyucuya sunacağı düşünülmektedir.

Üçüncü ve son bölümde ise kentlerin ulus-ötesi ağ konumlarından ve işlevlerinden ve Dünya Şehir-Sistem’in ortaya çıkışından bahseden üç konu başlığı ve üç metin yer almaktadır. Bu üç metnin çağdaş dünyada toplumsal sosyo-ekonomik örgütlenmeyi ve dünya toplumunu şehirler üzerinden yeni bir okumaya tabi tuttuğu iddia edilmektedir. Bu iddiaya göre, dünya toplumları artık Demirperde-Demokratik; Komünist-Kapitalist; Kuzey-Güney, Gelişmiş-Azgelişmiş veya Modern Geleneksel ülkeler ve toplumlar değil; bütün yeni beceri ve işlevleriyle 500’den fazla milyonluk şehre toplanmış ve aralarındaki sosyal, siyasal, ekonomik ve kültürel etkileşiminin kritik bir nicel düzeye ulaştığı ve bunun nitel yeni bir toplumsal durum ürettiği Dünya Şehir-Sistem’dir. 21. Yüzyıl dünyası artık bu Şehir-Sistem üzerinden algılanmalı, okunmalı ve yorumlanmalıdır. Nitekim çağdaş dünya toplumlarının sorunları da atılımları da ancak bu Şehir-Sistem dikkate alınarak çözülebilir veya gerçekleştirilebilir durumdadır.

Gece Akademi, Ankara, 2019

ISBN: 9786057749208

Yerel ve Ulusal Boyutlarıyla Teoride ve Pratikte Vatanseverlik: Trabzon Merkezli Doğu Karadeniz Araştırması

M. Yavuz Alptekin, Serdal Fidan, Selim Karyelioğlu

Vatanseverlik konusu her ne kadar gündelik hayatta ve sözlü gelenekte fazlaca vurgu yapılan bir kolektif konu başlığı olsa da; Türkiye’de yazılı ve akademik olarak yeterince incelenmiş değildir. Türkiye’de “vatanseverlik” denince akla gelen ilk ve belki de son aydın yüz yıl önce yaşamış bulunan Namık Kemal, ilk ve son metin de yine onun “Vatan yahut Silistre” isimli piyesidir. Çoğumuz Ziya Gökalp’i ve onun bu konudaki söylediklerini bile bilmez, bilse de eksik hatta yanlış biliriz. Nihayet bu konu Türkiye’de yeterince incelenmemiştir. O kadar ki, Türkiye Cumhuriyeti’nde doğrudan bu konuyu inceleyen tek bir telif eser dahi mevcut değildir. Başka dilden Türkçeye yapılan çeviri kitap ise sadece bir tanedir. Dolayısıyla günümüz Türkiye’sinde bu konu üzerine metodolojik olarak veri toplama ve bu verileri bilimsel olarak yorumlama ihtiyacı son derece belirgin bir ihtiyaçtır.

Gece Akademi, Ankara, 2019

ISBN: 9786057809407

Doğu Karadeniz’de Toplumsal Yapı, Kültür ve Gündelik Hayat

Musa Yavuz Alptekin (Ed.)

Serander Yayınları, Trabzon, 2018

ISBN: 9786052104095

Sosyal ve Ekonomik Boyutlarıyla Trabzon’da Müteahhitlik

Musa Yavuz Alptekin ve Selim Karyelioğlu

Bu çalışma, Trabzon’da müteahhitlik mesleğinin yaygınlığını ve bu yaygınlığın arkasındaki dinamikleri konu edinmektedir. 450 milyonluk Avrupa Birliği’nde sadece 25 bin lisanslı müteahhit bulunurken; 250 bin nüfuslu Trabzon’da, gayri resmi çalışanlarla birlikte, 5 bin civarı müteahhidin faaliyet göstermesi merak uyandıracak bir konudur. Trabzon’da neden bu kadar fazla sayıda müteahhit bulunmaktadır? Trabzon’daki müteahhitlerin ne kadarının sosyal sermayesi gerçekten bu işi yapmaya müsaittir? Bu kadar fazla müteahhidin ürettiği mevcut yapı stokunu kimler satın almaktadır? Trabzon’u inşa eden müteahhitlerin mevcut sosyal sermaye yeterliliği, şehrin görünümüne, işlevselliğine ve yaşam kalitesine nasıl yansımaktadır? Bu çalışma tam da bu soruların cevabını bulmak, en azından bu konularda bir tartışma ortamı oluşturmak için yapılmıştır. Son tahlilde bütün sorulara cevap verilemediyse de, önemli bir konuda suya bir taş atıldığı kanaatindeyiz.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayınları, Trabzon, 2016

ISBN: 9786056613012

Küçük Asya: Malezya / Tarih, Toplum, Kültür, Siyaset ve Ekonomi

Musa Yavuz Alptekin

Bu çalışma Malezya’yı incelemektedir. Malezya neresidir, dünyanın hangi coğrafyasında yer almaktadır, Malezya devleti ne zaman ve nasıl kurulmuştur, Malaylar kimlerdir, Malay toplumu hangi etnik gruplardan oluşmaktadır, Malayların dini inançları nedir, Malezya’nın ekonomisi neye dayanmaktadır, siyasi yapısı nasıl işlemektedir ve nihayet dünya içerisindeki çok boyutlu yeri nedir ne değildir gibi soruların cevabını vermeye çalışmaktadır. Bununla birlikte, okuyucu bu eseri okurken gözünü ağaçtan ormana çevirirse aynı zamanda Ulus-devlet ile etnik farklılıklar arasındaki gerilim hakkında tikel bir örnek üzerinden somut bir bilgi edinebilecek ve söz konusu gerilimin nasıl çözüme kavuşturulabileceği hakkında da temel bir kısım çıkarımlara ulaşabilecektir. Eserin daha geniş çerçevesi tam da bu amaca hizmet etmeyi hedeflemektedir.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayınları, Trabzon, 2015

ISBN: 9786056613005

Medeniyet Havzalarından Küresel Trendlere: Şehir ve Toplum / Şehirlerin Toplum Biçimlendirme İşlevi

Musa Yavuz Alptekin

Dünya toplumları hızla şehirleşmektedir. Bugün dünya ikinci dalga şehirleşmeyi yaşamaktadır. Birinci dalga şehirleşmeyi 1950’lere kadar büyük oranda Batılı ülkeler yaşamıştır. İkinci dalga şehirleşmeyi ise, bu tarihlerden günümüze kadar gelen süreçte, yine büyük oranda, gelişmekte olan ülke (GOÜ)’ler yaşamaktadır. Dünyanın henüz şehirleşmekte olan bu ikinci yarısı, aynı zamanda dünyanın altıda beşlik bir nüfusunu da içinde barındırmaktadır. Bu nedenle GOÜ’lerin şehirleşme oranlarındaki ufak bir büyüme, dünyanın şehirli nüfusuna çok büyük rakamlarda nüfusun eklenmesine sebep olmaktadır. Bu durum hızla devam etmekte olup, gelişmiş ülkelerin temel bir kaygısı haline gelmiştir. Çünkü şehirleşmenin kaynak sarfiyatı kırdan çok daha fazla iken; dünyanın kaynakları ise olabildiğince sınırlıdır. Bu kaygı, gelişmiş ülkeleri GOÜ’lerin şehirleşmeleriyle ilgili yeni yaklaşımlar geliştirmeye sevketmiştir. Bu yaklaşımlardan birisi, GOÜ’lerin şehirleşmesini kontrol altına almak şeklinde belirmiştir. Bu yaklaşımın bugünkü adı Habitat toplantılarıdır. Habitat toplantıları sayesinde dünya nüfusunun altıda beşlik bölümünün üreteceği şehirleşmenin niteliği belirlenmiş, en azından belli temel noktalarda kontrol altına alınmış olacaktır. Bu kontrol altına alma süreci ise, gelişmiş ülkeler açısından son derece ciddi bir konu olmuştur. Çünkü şehirlerin ağırlıklı kısmının niteliği, dünyanın ağırlıklı kısmının biçimini de belirleyecek güçtedir. GOÜ’lerin hızla şehirleşmesi dünyanın bu türden bir nitelik değişimine sebep olabilecektir. Bu ihtimal dünyanın yeni bir dünya düzeni ile karşı karşıya gelmesi demektir. Günümüz dünya düzeninin buna göz yumması mümkün değildir. Habitat toplantıları çerçevesinde GOÜ’lerin şehirleşmeler ‘sürdürülebilir şehirleşme’ amacına uygun olarak ve büyük oranda ‘katılım’ ilkesinin meşrulaştıracağı bir yapı içerisinde belirlenmiş ve kontrol altına alınmış olacaktır. Son tahlilde bu şehirler, içerisinde bulundukları dünyaya küresel bir hâkimiyet imkânı tanımaktan uzaklaştırılmış şehirleşmeler haline getirilecektir.

Beta Yayınevi, İstanbul, 2012

ISBN: 9786053778288

Kapitalizmin Doğuşunda Din ve Siyaset

Musa Yavuz Alptekin

Nedir Kapitalizm? Ne zaman ve nerede ortaya çıkmıştır? Kapitalizmi ortaya çıkaran sebepler ve bu özgün sebepleri üreten sosyal, dini ve coğrafi şartların ortak özellikleri nelerdir? Elinizdeki eserde, bu soruların cevabı aranmaktadır. Mümkün olduğunca, İyi veya kötü anlamında bir değer tespitine girilmeksizin, sadece durum tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda öncelikle, Kapitalizmin içinden filizlenip çıktığı Feodal sistemin temel özellikleri Henri Prenne, Leo Huberman, Michel Beaud ve Mourice Dobb gibi alan uzmanlarının tespitlerine dayanılarak ortaya konulmuştur. Kapital, Kapitalist ve Kapitalizm kavramlarının kelime anlamları ve tarih içerisinde bugünkü anlamına dönüşüm macerası anlatılmıştır. Bu anlatımı güçlendiren alıntılar Lucien Febvr, Fernand Braudel, Claude Jessua ve Henri See gibi otoritelerden yapılmıştır. Kapitalizmin ortaya çıkışını dine ve liberal siyasete dayandıran Max Weber, Werner Sombart ve Jean Baechler’in tespitleri önemli alıntılarla okuyucunun önüne serilmiştir. Her bir düşünürün görüşlerine yönelen eleştiriler R. H. Tawney, Chiristopher Hill, Jere Cohen, Lucien Febvr, Fernand Braudel, Jack Goody ve David Landes gibi yetkin isimlerin kaleminden gündeme getirilmektedir. Kapitalizmin ortaya çıkışında Avrupa toplumlarının kabuğunu kırması ve ilk sermaye birikiminin sağlanmasında büyük rolü olduğu düşünülen fakat Batılı yazarlar tarafından fazla itibar edilmeyen Haçlı Seferleri, uzak deniz ticareti, Sömürgecilik, köle ticareti ve değerli madenlerin Avrupa’ya nakli gibi konular yukarıda adı zikredilen ve edilmeyen birçok güvenilir kaynağa dayanılarak okuyucunun yorumuna sunulmuştur.

Akademik Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 2009

ISBN: Eklenecek